مثل فیلمهای سینمایی از میانه ماجرا شروع کنیم:
بوکسوری در رینگ است؛ زیر ضربههای سنگین، سر و صورتش خونین میشود، اما زمین نمیخورد. چرا؟ چون هوادارانش منتظرند. ناگهان… یک ضربه کات آن قدر سنگین که او را نقش زمین میکند. داور کنارش میایستد: ۱۰، ۹، ۸…
هوای سالن پر از تشویق است؛ شرطبندانی که روی برد او دست گذاشتهاند، وادارش میکنند بلند شود. اما از روی گوشه رینگ، بوکسور غالب با یک پرش جفتپا، حوالهای به قفسهی سینهاش میکند… داور شروع میکند و تا شمارش به ۱ برسد، بوکسور بیحرکت روی زمین میماند و نفسش حبس میشود…
در عالم واقع، این «بوکسور مغلوب، سینمای ماست» که از روزگار مظفرالدینشاه تا امروز از هر چهار جهت رینگ، ضربه جفتپا خورده و زیر مشت و لگد حوادث افتاده. داور هم با بیرمقی کنارش ایستاده و شمارش معکوس را شروع کرده، اما هواداران امیدوارش میکنند. پس با هزار مشقت، دوباره بلند میشود؛ ولی باز از روی ستونِ گوشهی دیگر، اتفاقِ تلخ دیگری از راه میرسد… با پرشِ جفتپا و سینما و هر آنچه در آن هست را کُنفیکون میکند.
این روایت تکراری سینمای ماست: با هر حادثه ناگواری، با هر اعتراض و اغتشاشی تنها سینماها را تخته میکنند. جز سینمای مظلوم هیچ صنفی نه چنین تعطیلی را بر میتابد و نه حتی اجازه امر و نهی و خدشه به اقتصادش را میدهد. انگار پیشفرضِ همه مصوبات وزارتی و علاج همه بیماریهای این کشور تعطیلی سینماهاست! تو گویی سینما فقط مرغ عزاست.
غفلتِ تاریخی همین است: متولیان سینما را نفسِ جامعه نمیدانند. و در این غفلت، مدام این بوکسور رنجور! از شمارش معکوس تا ناکاوت پیش میرود.اما پرسش اینجاست: آیا بستنِ مکرر سینماها، پاسخی منطقی به نیازهای روانی و اجتماعی مردم است؟
پاسخ سه بُعد دارد:
۱. جامعهشناختی: سینما «اتفاقِ فکرِ جامعه» است. عادتِ جمعیِ ماندگاری را شکل میدهد.
۲. هنری: سینماگران در همین سالنها معنا و مقاومت را تعریف کردند.
۳. رفتارشناسی: جامعه امروز به مکانی برای «تنفسِ جمعی» نیاز دارد. مردم بلوغ نشان دادهاند که میانِ مناسبتها و زیستِ جمعی، تعادل برقرار کنند.
سینما زمین خورده، کمرش از برخوردهایِ سلیقهای و تعطیلیهایِ مکرر شکسته، اما هنوز به احترامِ مخاطبانش اجازه نمیدهد داور به شمارشِ معکوس از ده تا یک برسد.
سینما از زمین بلند میشود؛ ناکاوت نخواهد شد. چراکه سینما، پایِ کارِ همهی حوادثِ ایران عزیز است.
تعطیل کردنِ سینما نه کمکی به التیامِ دردها میکند و نه راهکاری برای مدیریتِ فضایِ اجتماعی است.
به سینما اعتماد کنید!
بدون دیدگاه